Openbare wifi of mobiele data: wat is veiliger onderweg?

Je zit in de trein, in een café of op een hotelkamer en je wilt even iets opzoeken, mailen of een film kijken. Het wifinetwerk is er al, dus je klikt erop. Maar is dat verstandig? Of kun je beter je eigen mobiele data gebruiken?

Het hangt af van wat je doet, waar je bent en hoeveel data je nog hebt. In dit artikel vergelijken we situatie voor situatie wat past, geven we een rekenvoorbeeld in MB en GB en sluiten we af met een korte checklist. Meer over de basis lees je op onze pagina over veilig mobiel.

Hoe werkt openbare wifi eigenlijk?

Een openbaar wifinetwerk is een netwerk waar veel mensen tegelijk op zitten. Soms zit er een wachtwoord op dat voor iedereen hetzelfde is, soms moet je alleen akkoord gaan met voorwaarden. Het idee is steeds hetzelfde: jij deelt het netwerk met vreemden.

Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, maar er zijn twee punten om te kennen. Ten eerste kan het netwerk slecht of niet beveiligd zijn, waardoor anderen in theorie kunnen meekijken. Ten tweede bestaan er nepnetwerken: iemand zet een netwerk neer met dezelfde of een bijna dezelfde naam als dat van een café of hotel. Als jij je daarop aansluit, loopt je verkeer via die persoon. Vraag daarom bij het personeel hoe het netwerk precies heet voordat je verbindt.

Het slotje en wat je beter niet doet op open wifi

Veel websites gebruiken tegenwoordig https. Je ziet dat aan het slotje in de adresbalk. Dat betekent dat het verkeer tussen jouw toestel en die website versleuteld wordt, wat meekijken lastiger maakt. Maar een slotje zegt niets over de betrouwbaarheid van de site zelf en het is geen volledige garantie.

Punten om af te wegen op open wifi:

• Bankzaken. Inloggen bij je bank of grote betalingen doen is iets wat veel mensen liever op een eigen verbinding doen.
• Gevoelige gegevens. Denk aan een kopie van je identiteitsbewijs, je burgerservicenummer of medische gegevens. Stel dit uit tot je op een vertrouwde verbinding zit.
• Inloggen zonder extra beveiliging. Gebruik waar het kan tweestapsverificatie, zodat een gestolen wachtwoord alleen niet genoeg is.
• Pop-ups en vreemde inlogschermen. Krijg je ineens een scherm waarin je je accountgegevens invult om ‘door te gaan’, sluit het dan en kijk of het klopt.

Wat doet een VPN wel en niet?

Een VPN versleutelt je verbinding tussen je toestel en een server van de VPN-aanbieder. Daardoor kan iemand op hetzelfde wifinetwerk minder makkelijk zien wat je doet. Dat kan een extra laag zijn op een netwerk dat je niet vertrouwt.

Maar een VPN is geen wondermiddel. Het beschermt je niet tegen een nep-inlogpagina, een app met slechte beveiliging of een aanbieder die zelf onzorgvuldig met gegevens omgaat. Ook is er geen garantie dat je veilig bent. Lees dus de voorwaarden van een VPN-dienst, kijk wat de aanbieder over je gegevens zegt en kies er een uit waar je vertrouwen in hebt. Een VPN werkt ook niet als vervanging voor verstandig gedrag.

Situatie, dan wat past

Hieronder een leidraad, geen regel. Pas hem aan op jezelf.

• Even iets opzoeken of een route bekijken. Open wifi is meestal prima, zeker als je geen gegevens invult. Je eigen data kan ook, het kost weinig.
• Werkmail of documenten. Mobiele data of een hotspot van je eigen telefoon is vaak prettiger, zeker als het om bedrijfsgegevens gaat. Staat je bedrijf een VPN voor, gebruik die dan.
• Inloggen bij je bank. Veel mensen kiezen hiervoor mobiele data of wachten tot ze thuis zijn.
• Series of films kijken. Dat kost veel data. Een betrouwbaar wifinetwerk (thuis of bij vrienden) is vaak zinvol, of download vooraf.
• Bellen. Via wifi-bellen bel je over wifi in plaats van het mobiele netwerk, handig als je weinig bereik hebt. Check bij je aanbieder of je toestel en abonnement dit ondersteunen.
• In het buitenland. Daar gelden vaak andere voorwaarden voor je mobiele data. Lees op onze pagina over roaming waar je op let, zodat je geen verrassingen krijgt.

Je eigen telefoon als hotspot

Een hotspot deelt de mobiele data van je telefoon met je laptop of tablet. Je zit dan niet op het netwerk van een vreemde, maar op een eigen netwerk met een wachtwoord dat jij kiest. Hoe dat werkt, lees je in ons blog over hotspotten met prepaid.

Wel een kanttekening: alles wat je laptop doet, telt mee voor je databundel. Laptops starten achtergrondupdates en synchroniseren bestanden die je niet steeds in de gaten hebt. Controleer de voorwaarden van je abonnement of bundel, want bij sommige aanbieders gelden aparte regels voor hotspotten.

Rekenvoorbeeld: hoeveel data kost een uur?

Dit is een schatting met eigen aannames, geen meting. Echte cijfers verschillen per app, kwaliteit en toestel. Stel:

• Browsen en mailen. Ongeveer 50 MB per uur.
• Videobellen. Ongeveer 600 MB per uur.
• Video streamen. Ongeveer 1 GB per uur.

Een werkdag van vier uur mailen en browsen plus twee uur videobellen komt dan uit op ongeveer 200 MB plus 1,2 GB, samen ruim 1,4 GB. Over vijf dagen is dat zo’n 7 GB. Met een bundel van 10 GB is dat een flink deel.

Zo kun je de afweging maken. Is je gebruik licht, zoals mailen en kaarten, dan past je eigen verbinding vaak ruim in je bundel en is open wifi niet nodig. Bij zwaar gebruik, zoals uren video, kan het zinvol zijn om te wachten op een vertrouwd wifinetwerk. Meer ideeën vind je op onze pagina over mobiel internet.

Checklist voordat je verbindt

1. Controleer de naam van het netwerk bij het personeel of op de bewegwijzering.
2. Zet automatisch verbinden met open netwerken uit in je wifi-instellingen.
3. Kijk of de site een slotje heeft voordat je iets invult.
4. Stel uit wat gevoelig is, zoals bankzaken en documenten, of gebruik je eigen data.
5. Gebruik tweestapsverificatie en een schermvergrendeling.
6. Verbreek de verbinding en laat het netwerk vergeten wanneer je klaar bent.

Samengevat

Openbare wifi is vaak handig voor lichte klussen, maar je deelt het netwerk met anderen en nepnetwerken bestaan. Voor gevoelige zaken kiezen veel mensen hun eigen mobiele data of een hotspot. Een VPN kan een extra laag zijn, maar is geen garantie. Reken vooraf grof uit hoeveel data je nodig hebt, zodat je bewust kiest.

Let op: dit artikel is algemene uitleg en geen persoonlijk advies. Sommige links op deze site naar aanbieders zijn affiliate-links; lees hoe we werken.